foto Hans Poel 

Terug naar nieuwsoverzicht

In de Volkskrant

Na Leidsch en Haarlems Dagblad een mooi artikel in de Volkskrant.

Klik hier voor de online versie. 

Het LAM is er voor de niet-kenner, zonder uitlegbordjes. 

De collectie van supermarktmagnaat Jan van den Broek richt zich op consumptie. 

door Bart Dirks, 26 oktober 2017

Het is geen geringe ambitie om je eigen museum te bouwen, en toch moet je goed kijken om het LAM op te merken. Tussen de hoge bomen op Landgoed Keukenhof lijkt het museum van supermarktondernemer Jan van den Broek er al jaren te staan. En het gaat het pas komend voorjaar open.

Dat gebeurt niet met tromgeroffel, maar in alle bescheidenheid, zegt curator Sietske van Zanten. ‘In januari verhuizen we het kantoor naar hier, daarna komt de kunst. We gaan eerst proefdraaien. We willen langzaam opbouwen, wennen aan plek en publiek. Gaandeweg gaat de deur steeds verder open.’

Deense Steenbakkers

De deur, dat is een draaideur in een glazen pui. In de entree met veel glas, natuurstenen pilaren en smalle, platte handgebakken stenen waarin je de duimafdruk kunt zien van de Deense steenbakkers, komt de installatie Hard Water van Zeger Reyers - een chaotische stapeling van porseleinen borden, schotels en schalen.

Dan neem je de lift naar de derde verdieping, om vervolgens omlaag te meanderen langs de collectie van de VandenBroek Foundation. Die stichting van Jan van den Broek, van de Dirk-supermarkten, en zijn zonen Dirk-Jan en Alexander ondersteunt ook het talentenprogramma van het Concertgebouw en het educatieve programma de Teekenschool van het Rijksmuseum.

Jan van den Broek begon in de jaren tachtig kunst te verzamelen. De collectie was aanvankelijk als een supermarktassortiment: breed, maar niet diep, bekende hij in 2015 in de Volkskrant. Inmiddels ligt de nadruk op hedendaagse kunst, rond thema’s als consumeren, winkels, markten, verpakkingen. ‘Een naaktportret zult u niet bij ons aantreffen, tenzij er een tros druiven bij ligt’, grapte Van den Broek.

Het LAM, ontworpen door KVDK Architecten, wordt geen ingewikkeld museum. 'In tegendeel', zegt curator van Zanten in de nog lege bovenverdieping die uitkijkt op Kasteel Keukenhof. ‘We willen graag een aantrekkelijk museum worden voor wie weinig van kunst weet, maar wel geïnteresseerd is. Kunst vraagt al snel veel voorkennis. Wij willen een handvat reiken voor als je die database van kunstenaars en stromingen niet in je hoofd hebt.’

Geen Tekstbordjes

Al zes jaar geleden werd daarom besloten dat er geen tekstbordjes aan de muren komen. ‘Dat leidt maar af. Elke bezoeker krijgt bij binnenkomst informatie over drie of vier willekeurige werken’, zegt Van Zanten. ‘Andere bezoekers krijgen een andere selectie. Zo raak je in gesprek met elkaar. Het is spannend om te ontdekken of bezoekers dat prettig vinden. Het geeft je vrijheid om op onderzoek uit te gaan en stimuleert tot kijken naar iets waar je anders aan voorbij loopt.’

Het museum beslaat, exclusief kantoren, 1.100 vierkante meter, verdeeld over vijf zalen die in elkaar overlopen. De presentatie telt drie thema’s. Het begint met stillevens, van bruiklenen uit de 17e eeuw tot hedendaagse varianten uit de eigen collectie. Blikvanger wordt hier een werk van de Israëlisch-Nederlandse kunstenaar Itamar Gilboa, die 365 dagen de duizenden producten noteerde die hij consumeerde. Vervolgens maakte hij porseleinen afgietsels - van sardineblikje tot citroen, van melkpak tot reep chocolade. Op lange planken worden de witte objecten gerangschikt.

Geen Ratjetoe

Het tweede thema gaat over rituelen en culturele gebruiken rond samen eten en consumeren - van het Laatste Avondmaal tot eigentijdse rituelen en tradities rond koken of recepten doorgeven. Genot, hebberigheid, verleiding vormen de derde pijler. In een luxe winkelopstelling worden die werken gepresenteerd. ‘Een knipoog naar de retail, maar er zit ook iets schurends aan onze hebzucht’, zegt Van Zanten.

De meeste schilderijen en objecten hebben al een plek gekregen in een 3D-visualisatie van het museum. Het moet een spannende wandeling worden door het gebouw - soms wat ingewikkelder, dan weer visueel aantrekkelijk. De ene ruimte vol gehangen zoals in de 19de -eeuwse salon, dan weer een rustiger opstelling. ‘Het moet geen ratjetoe worden, de rode draad zal duidelijk zijn.’

Het LAM zal niet elke paar maanden een nieuwe expositie openen - wel zal er altijd beweging zijn en zullen gaandeweg eigen werken en bruiklenen worden vervangen. Nadeel is dat het moeilijk is om elke keer weer publiciteit te genereren. ‘Ook dat gaan we zien’, zegt Sietske van Zanten. ‘We willen een mooi museum maken, niet aan een ratrace meedoen.’

Blijf op de hoogte

Vul uw e-mailadres in en ontvang al het nieuws direct in uw inbox.

Bedankt voor uw aanmelding.