skip to Main Content
Beschrijving: Sietske van Zanten, directeur LAM museum
Fotograaf: Maan Limburg

Vijf vragen aan Sietske van Zanten over de banaan

Afgelopen week ontketende een op de muur geplakte banaan een wereldwijde storm. Niet alleen in de kunstwereld, ook daarbuiten. Er was geen verjaardag of borrel zonder de banaan. Onze interesse in de banaan werd toegejuicht, bevraagd en bekritiseerd.

Vijf vragen aan onze museumdirecteur Sietske van Zanten.

 

  1. Hoe zat het nou precies met de banaan?

Tijdens kunstbeurs Art Basel Miami Beach presenteerde de bekende kunstenaar Maurizio Cattelan zijn nieuwste werk: een echte banaan die met tape aan de muur geplakt was. Het concept van de banaan met tape heeft een oplage van drie. Twee daarvan werden verkocht aan particuliere verzamelaars voor 120.000 dollar per stuk. De derde was duurder en speciaal bestemd voor een museum. In dat exemplaar waren wij als LAM museum geïnteresseerd, net als een ander (nog onbekend) museum.

 

  1. De titel was Comedian. Hoe kijk jij daar tegenaan?

Het is altijd leuk om daar over na te denken, om er je eigen verhaal bij te maken. Dat moet ook wel, want de kunstenaar heeft er niets over gezegd. Nu gebruikt Cattelan wel vaker humor in zijn werk. Humor is een mooie manier om je te raken en daarna aan het denken te zetten. Kijk maar eens naar het gouden toilet dat hij eerder maakte. De banaan zou je kunnen zien als een aanklacht tegen de oververhitte kunstmarkt, tegen de werking van de markt en maatschappij in het algemeen. Wellicht suggereert Cattelan hiermee dat mensen kunst weer moeten beoordelen met hun eigen ogen, en niet alleen op de naam. Een gedachte die het LAM past. Wij zetten bezoekers aan tot kijken. We hebben geen tekstbordjes. Ga eerst zelf maar eens op onderzoek uit. Vertrouw op je eigen kennis en mening. Vorm je eigen oordeel, bevraag en praat met elkaar.

 

  1. Waarom past de banaan volgens jou in de LAM collectie?

Wat we interessant vinden aan het werk, is de discussie er omheen. Het werk bevraagt wat kunst is. Hoe je ernaar kunt kijken. We hebben er allemaal een mening over. Het betrekt nieuwe doelgroepen en verbindt. Op straat, in de bus, in de winkel of in de collegezaal, je kunt er met onbekende over lachen of over discussiëren. Het laat zien dat kunst van ons allemaal is, iedereen raakt.

Er zijn maar weinig kunstwerken die deze impact weten te bewerkstelligen.

 

  1. Is 120.000 dollar niet wat duur voor een banaan?

De waarde van het kunstwerk gaat veel meer over de impact en wereldwijde discussie die het bewerkstelligt dan over de materiële waarde van het object.

Laat voorop staan dat 120.000 dollar enorm veel geld is en dat het geen vanzelfsprekendheid is dat wij het werk dit bedrag waard vinden. Daarover zou intern nog een flinke discussie gevoerd gaan worden. Waarbij wij altijd kritisch kijken naar de betekenis en waarde voor de collectie en het museum.

De vraag wat iets waard is, is in elke sector fascinerend. Vergelijk een huis in Amsterdam met een in Groningen. Materie, formaat, ambacht, geïnvesteerde tijd en esthetische kwaliteiten zijn niet altijd bepalend voor de waarde. Een stukje papier met potlood erop is in materiële waarde misschien wel minder waard dan een banaan en ducttape, maar als het gemaakt is door Picasso of Rembrandt is het een heel ander verhaal.

 

  1. Een echte banaan met wat tape, dat is toch geen kunst?

Die vraag zou ik graag met een wedervraag willen beantwoorden: wat is kunst? Is het ambacht, is het een briljant idee, is het schoonheid? Iedereen kan kunst maken, kijk maar eens naar alle foto’s die we elke dag op Instagram posten. Toch is lang niet iedereen een kunstenaar. Jij en ik verdienen onze boterham niet met de kunst die we maken. Je bent pas kunstenaar, als de markt dat onderstreept. Als mensen voor jouw objecten en ideeën willen betalen. Als de sector jou wil vertegenwoordigen. En ook dan moet de kunstenaar zich binnen die wereld blijven manifesteren, anderen moeten jou een podium blijven bieden. Maurizio Cattelan weet zich in deze wereld staande te houden en krijgt het podium, dat maakt een verschil.

Vergelijk het met muziek. Talent brengt je misschien een diploma van het conservatorium of tot de finale van de Voice. Maar maakt je nog geen internationaal (pop)artiest die een podium krijgt om een statement te maken. Hier is veel meer voor nodig. Zo is het in de kunst ook.

 

 

Laatste nieuws

Back To Top
Het LAM gebruikt cookies en scripts van Google om jouw gebruik van onze websites geanonimiseerd te analyseren, zodat we functionaliteit en effectiviteit kunnen aanpassen en advertenties kunnen tonen. Ook gebruiken we na aparte toestemming cookies en scripts van Facebook, Instagram, Twitter, LinkedIn en Google om social media integratie op onze websites mogelijk te maken. Als je wilt aanpassen welke cookies en scripts we mogen gebruiken, kunt je hiernaast/hieronder uw instellingen wijzigen.
Annuleren